Kiểm soát chi phí là yếu tố then chốt để doanh nghiệp đạt được lợi nhuận mong muốn. Trong đó, việc hiểu rõ định phí là gì và cách phân biệt nó với biến phí đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc hoạch định chiến lược kinh doanh hiệu quả. Bài viết này sẽ cung cấp cho bạn cái nhìn tổng quan về định phí, ý nghĩa, cách tính toán và so sánh với biến phí.

Định phí là gì?Định phí là gì?

Định nghĩa Định Phí

Định phí (Fixed Cost – FC) là những khoản chi phí kinh doanh không thay đổi theo sản lượng hay quy mô sản xuất trong một phạm vi công suất nhất định. Nói cách khác, dù doanh nghiệp sản xuất nhiều hay ít, định phí vẫn giữ nguyên. Những khoản chi phí này thường liên quan đến đầu tư cơ sở hạ tầng, tạo nền tảng cho hoạt động sản xuất kinh doanh, bao gồm: khấu hao tài sản cố định, chi phí thuê tài sản, chi phí đào tạo, nghiên cứu và phát triển, bảo hiểm,…

Các Loại Định Phí

Định phí được chia thành hai loại chính:

Định Phí Bắt Buộc

Đây là những chi phí không thể tránh khỏi ngay cả khi doanh nghiệp ngừng hoạt động. Chúng mang tính chất bắt buộc và dài hạn, đòi hỏi sự cân nhắc kỹ lưỡng trước khi đưa ra bất kỳ quyết định nào liên quan. Ví dụ về định phí bắt buộc bao gồm: khấu hao tài sản cố định, lương nhân viên quản lý, chi phí thuê mặt bằng,…

Định Phí Tùy Ý

Ngược lại với định phí bắt buộc, định phí tùy ý có thể thay đổi nhanh chóng tùy thuộc vào quyết định của ban quản trị. Các khoản chi phí này thường liên quan đến các kế hoạch ngắn hạn như chi phí marketing, quảng cáo, đào tạo nhân viên,… Doanh nghiệp có thể tăng, giảm hoặc cắt bỏ hoàn toàn tùy theo tình hình kinh doanh.

Các loại định phí hiện nay.Các loại định phí hiện nay.

Tầm Quan Trọng của Định Phí

Định phí là một trong hai loại chi phí cơ bản của doanh nghiệp, có vai trò quan trọng trong việc:

  • Cân bằng chi phí, tối ưu hóa lợi nhuận và hoạch định chiến lược kinh doanh.
  • Đánh giá chính xác chi phí hoạt động cốt lõi trong sản xuất kinh doanh.
  • Hạch toán chi phí, làm cơ sở cho việc xây dựng chiến lược chi phí hiệu quả.
  • Cân bằng giữa việc tăng lợi nhuận và giảm chi phí, tìm kiếm mức năng suất lao động tối ưu.
  • Xác định các phương án kinh doanh ngắn hạn và dài hạn phù hợp với mức định phí.
  • Là yếu tố quan trọng để tính toán lợi nhuận gộp, doanh thu, lợi nhuận ròng cho báo cáo tài chính.

Ý nghĩa của định phí.Ý nghĩa của định phí.

Công Thức Tính Định Phí

Công thức tính định phí khá đơn giản:

Định phí (y) = b

Trong đó: b là tổng mức chi phí cố định của doanh nghiệp.

Công thức tính định phí.Công thức tính định phí.

Ví dụ về Định Phí

Một doanh nghiệp có máy đóng gói với công suất 100.000 sản phẩm/ngày. Chi phí khấu hao máy là 50 triệu đồng/tháng. Dù doanh nghiệp sản xuất 1 sản phẩm hay 100.000 sản phẩm mỗi ngày, chi phí khấu hao máy vẫn là 50 triệu đồng/tháng. Đây chính là định phí.

Ví dụ về định phí.Ví dụ về định phí.

Phân Biệt Định Phí và Biến Phí

Nhiều người thường nhầm lẫn giữa định phí và biến phí. Dưới đây là bảng so sánh giúp bạn phân biệt rõ hai loại chi phí này:

Định phí và biến phí khác nhau ở đâu?Định phí và biến phí khác nhau ở đâu?

Đặc điểm Định phí Biến phí
Tổng chi phí Không thay đổi khi sản lượng thay đổi Thay đổi theo sản lượng
Chi phí/đơn vị Thay đổi ngược chiều với sản lượng Không đổi
Tồn tại Vẫn tồn tại khi doanh nghiệp ngừng hoạt động Không tồn tại khi doanh nghiệp ngừng hoạt động
Ví dụ Khấu hao, thuê mặt bằng, lương quản lý Nguyên vật liệu, lương công nhân sản xuất, điện nước

Kết Luận

Hiểu rõ định phí là gì, cách tính toán và phân biệt với biến phí là kiến thức quan trọng giúp doanh nghiệp quản lý chi phí hiệu quả, tối ưu hóa lợi nhuận và đưa ra các quyết định kinh doanh sáng suốt. Việc phân tích định phí và biến phí sẽ hỗ trợ doanh nghiệp dự đoán chi phí, lập ngân sách và đưa ra các chiến lược giá cả phù hợp, từ đó nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh.


17 năm kinh nghiệm tại tổ chức tài chính quốc tế lớn là Ngân hàng với các vị trí quản lý trong các lĩnh vực tài chính, quản trị rủi ro vận hành, quản lý dự án, vận hành, kiểm toán nội bộ…